Streaming: hình thức chia sẻ dữ liệu nằm trong “vùng xám”*

*Vùng xám( Grauzone: thuật chỉ những lĩnh vực vẫn chưa được xác định một cách cụ thể là có vi phạm pháp luật hay không). Trên những trang web xem phim phổ biến như kinox.to, người dùng có thể dễ dàng xem được một bộ phim dù nó mới chỉ ra rạp được vài ngày thông qua streaming. Câu hỏi được đặt ra, là liệu hình thức xem phim như vậy có hợp pháp hay không, và liệu người dùng có thể bị truy tố. Tuy nhiên, trái ngược với chia sẻ tệp, nội dung không được tải xuống máy tính của người dùng trong quá trình streaming. Cuối cùng thì EuGH( Tòa án tư pháp châu Âu) cũng đưa ra phán quyết về việc này.

0
1339

1. Streaming hoạt động như thế nào?

Hầu hết người dùng streaming không biết cách vận hành của nó, và thậm chí còn không biết rằng mình đang dùng streaming. Mọi người chỉ biết chọn bộ phim mong muốn và bấm nút bắt đầu. Nhưng chuyện gì đang diễn ra ngay trong quá trình “chọn và bấm” đơn giản đó?

1.1. Live streaming( trình chiếu trực tuyến)

Đặc điểm của hình thức này là dữ liệu được trao đổi độc lập giữa thiết bị của người dùng với máy chủ. Nói đến hình thức này chúng ta có thể kể đến các kênh truyền hình như ARD hay ZDF. Khi bạn đang xem bóng đá trên ARD hay ZDF, trận đấu được truyền trực tiếp từ đài truyền hình về TV hay máy tính cá nhân của bạn

1.2. On-demand streaming( trình chiếu theo yêu cầu)

Ngược lại với trình chiếu trực tuyến là trình chiếu theo yêu cầu. Đặc điểm của hình thức này là người dùng có thể tùy chỉnh cách xem bằng việc tuy lại, tuy nhanh, hay dừng chương trình. Ví dụ điển hình là Youtube, đài phát thanh công cộng hay các trang web xem phim trực tuyến miễn phí. Các gói dữ liệu được gửi từ máy chủ của nguồn phát đến máy tính người dùng thông qua các giao thức mạng.

Những gói dữ liệu này, chứa một phiên bản nén rất mạnh của bộ phim, được lưu trữ trên máy tính của người dùng. Bộ nhớ này thường được thực hiện trong bộ nhớ tạm, còn được gọi là bộ nhớ cache trên thiết bị của người nhận. Để phát phim hoặc nhanh chóng chuyển tiếp và tua lại, người chơi phải truy cập dữ liệu đã lưu vào bộ nhớ cache.

1.3. Cache- storing

Người dùng sẽ phải đợi một khoảng thời gian để những giây đầu tiên của bộ phim được lưu trữ hoàn toàn. Quá trình này được gọi là bộ đệm (buffering). Chỉ sau đó bộ phim bắt đầu không chậm trễ trong trình duyệt Internet của người dùng thông qua trình phát Adobe Flash được cài đặt sẵn trên hầu hết các máy tính cá nhân. Phần còn lại của bộ phim được tải xuống liên tục trong khi người dùng xem phim. Cuối phiên kết thúc, toàn bộ chương trình được lưu trữ trong bộ nhớ cache của máy tính của người dùng.

Dữ liệu này được lưu trong bộ nhớ cache bao lâu tùy thuộc vào cài đặt trong trình duyệt Internet. Có khả năng bộ nhớ cache sẽ được xóa mỗi khi trình duyệt Internet bị đóng( các bạn có thể hình dung nó tương tự như bộ nhớ trên RAM của máy tính ấy). Tuy nhiên, bạn cũng có thể cài đặt việc lưu một dung lượng nhất định trên cache. Trong trường hợp này, bộ phim được đệm( buffered) cho đến khi bộ nhớ cache tự động đầy hoặc được người dùng tự cài đặt.

2. Vấn đề pháp lý của streaming ở đây là gì?

Vậy liệu streaming có được coi là hợp pháp không? Ai là người chịu trách nhiệm?

Ngay khi chủ nguồn phát( trang web phát streaming) cung cấp quyền truy cập của bộ phim đến người dùng, nghĩa là họ đã áp dụng điều 19 trong luật bản quyền tại Đức(§ 19a UrhG). Nhưng theo như bộ luật này thì điều 19 chỉ được áp dụng cho chủ sở hữu của bộ phim( nhà sản xuất).

Về cơ bản, những chủ sở hữu trang web này đã vi phạm luật bản quyền. Cũng theo đó, chúng ta( những người sử dụng) cũng đã vi phạm luật này, do đã lưu trữ giữ liệu phim trên bộ nhớ cache của máy tính cá nhân.

Tuy nhiên, nếu mọi chuyện đơn giản như thế thì đã chẳng có gì phải nói( phần này hay nè :v):

2.1. Quyền bản sao cá nhân

Những án lệ (case law) trong những năm gần đây cho rằng việc lưu trữ dữ liệu cho mục đích cá nhân là hợp pháp. Không những thế, quyền này còn được quy định cụ thể trong điều thứ 53, khoản 1, câu 1 trong luật bản quyền:

‘Bản sao tác phẩm của một cá nhân cho một cá nhân sử dụng cá nhân trên bất kỳ phương tiện nào, với điều kiện là chúng không phải là lợi nhuận trực tiếp hoặc gián tiếp, được phép trừ khi một bản sao được làm hoặc công khai một cách bất hợp pháp được sử dụng để sao chép. “. Có nghĩa là nếu bản sao ấy chỉ mang tính chất cá nhân thì vẫn OK. (hạnh phúc chưa các bạn trẻ, chúng ta sống rồi :v)

Chỉ có chủ của các cổng phim trực tuyến mới là những người vi phạm.

2.2. Offensichtlich rechtswidrig hergestellte Vorlage?( cái này dich sơ sơ là: mẫu được sản xuất bất hợp pháp một cách công khai)

Thế nào được gọi là một “mẫu sản xuất bất hợp pháp công khai”, chẳng ai biết, cũng chẳng có định nghĩa cụ thể nào luôn. Tuy nhiên, nếu bạn có thể xem một bộ phim cũ hoặc một bộ phim bom tấn chỉ mới được phát hành thông qua cổng thông tin như vậy miễn phí, cần phải rõ ràng rằng đây là mẫu sản xuất bất hợp pháp. Người dùng nên biết về sự bất hợp pháp của việc cung cấp miễn phí các bộ phim này, bởi vì theo luật thì nhà sản xuất bộ phim phải thu được lợi nhuận từ việc này (rõ ràng họ bỏ công sức, tiền bạc ra làm phim thì mình phải trả tiền để xem rồi).

Tuy nhiên (lại tuy nhiên, nói về luật thì từ này phổ biến nhất rồi :V), theo điều 44 luật bản quyền:

“Hoạt động sao chép tạm thời, thoáng qua hoặc đồng thời, tạo thành một phần không thể tách rời của quá trình kỹ thuật và mục đích duy nhất là,

1. để chuyển giao trong một mạng lưới giữa các bên thứ ba bởi một người trung gian hoặc

2. sử dụng hợp pháp

Một tác phẩm hoặc một đối tượng bảo vệ khác và không có ý nghĩa kinh tế độc lập. “( Đoạn này dịch đau hết cả đầu mà chẳng ra đâu vào với đâu, phải cậy anh google translate các bạn thông cảm)

Theo ý kiến ​​nhất trí ​​của nhà lập pháp, các bản sao chỉ là các tệp tin lưu trữ. Do đó chúng có tính thoáng qua và đồng thời. Theo đó, việc sử dụng cổng thông tin điện tử miễn phí được cho phép và do đó hợp pháp.

2.3. Phán quyết mới của tòa án tư pháp châu Âu về streaming

Tòa án tư pháp châu ÂU gần đây đã đưa ra phán quyết rằng sự xuất hiện của nội dung rõ ràng là bất hợp pháp, chẳng hạn như phim điện ảnh, phim truyền hình hoặc các sự kiện thể thao, là vi phạm bản quyền. Người sử dụng các nền tảng phát trực tuyến không còn có thể cho rằng chỉ có các nhà cung cấp các dịch vụ truyền trực tuyến mới có thể được chịu trách nhiệm về mặt pháp lý. (Đậu má, thế này là thế nào @@)

3. Cảnh báo về việc streaming

Chính vì vấn đề pháp lý khá loằng ngằng của việc streaming, nên người dùng cần được cảnh báo về những trường hợp cụ thể sau:

3.1 Nếu bạn điều hành 1 trang web xem phim trực tuyến (cái này chắc ít bạn tham gia)

Ở đây tình trạng pháp lý thường rất rõ ràng. Nếu bạn phát trực tuyến hay tạo nội dung có bản quyền (video, phim, nhạc) trực tuyến, bạn cần sự đồng ý của chủ bản quyền. Trong trường hợp này chính là người khai thác quyền (công ty thu âm, phim ảnh vv). Nếu bạn không có được sự chấp thuận này, ví dụ bởi vì bạn không muốn trả phí bản quyền kết quả, bạn sẽ được coi là vi phạm bản quyền và có thể bị cảnh báo. Đồng thời, hoạt động của các trang web như vậy cũng có thể được coi là một dạng tội phạm hình sự.

3.2 Nếu bạn là một người sử dụng những trang web xem phim trực tuyến

Trong trường hợp này các bạn không hề “động chạm” gì tới các bộ phim. Về mặt pháp lý, người ta sẽ phải tranh luận xem liệu lưu trữ giữ liệu trên bộ đệm cache có phải là hành vi có liên quan đến bản quyền cho người dùng hay không. Ý kiến ​​này luôn luôn được đại diện bởi các công tố viên và chủ sở hữu quyền.

Đặc biệt, vào cuối năm 2013 nước Đức rùm beng nhau vụ về Redtube (các bạn nam chắc biết trang này :3). The Archive AG gửi thư phạt tiền tới gần 50.000 người sử dụng internet ở Đức do truy cập vào Redtube để xem video thông qua streaming, trong khi đó Redtube không hề nắm bản quyền của những video này. Tuy nhiên, sau khi đối mặt với làn sóng phẫn nộ của người dùng internet do bị đòi tiền phạt một cách vô lý, tòa án Đức đã phải đưa ra phán quyết xóa bỏ việc đòi tiền của bọn này. Vậy nên nếu một ngày đẹp trời bạn bị gửi thư phạt do xem streaming thì không phải lo.

3.3. Popcorn time

Nhiều người dùng trang này vẫn nhầm tưởng đây là một trang web streaming, nhưng thực tế không phải vậy, đây thực chất là một trang web chia sẻ dữ liệu theo dạng P2P, giống torrent. Ngoài lề một chút( cái này không có trong bài gốc), P2P về cơ bản là một dạng chia sẻ thông tin giữa các máy tính cá nhân không cần thông qua máy chủ. Các máy tính cá nhân trong quá trình tải xuống cũng sẽ đồng thời upload dữ liệu lên cho một người dùng khác. Ví dụ, bạn tải một phim dung lượng 5Gb, sau 1 tiếng, bạn tải được 3Gb. 3Gb này bạn sẽ đồng upload cho người khác tải xuống. Việc sử dụng P2P sẽ giảm thiểu gánh nặng chia sẻ thông tin so với việc một máy chủ đứng ra làm nguồn tải cho toàn bộ người dùng. Ở đây, mọi người tham gia sẽ “gồng gánh” cho nhau, người này tải được bao nhiêu sẽ upload lên cho người khác.

Trong trường hợp này, một điều rõ ràng là bạn đã VI PHẠM LUẬT BẢN QUYỀN, do đã chia sẻ dữ liệu mà không được sự cho phép của chủ sở hữu.

Lại ngoài lề chút, ông chủ nhà con bạn mình vừa nhận giấy phạt 2000Eu vì trong nhà có đứa dùng torrent nhé. Tốt nhất là cấm kị sử dụng việc tải bằng P2P. Sau này chúng mình sẽ liệt kê những trang web phổ biến sử dụng hình thức này.

3.4. Một số điều đáng lưu tâm khác:

–  Cho đến nay, hầu như không có trường hợp pháp lý nào của tòa án Đức về việc buộc tội người dùng sử dụng streaming.

–  EuGH hiện đã quyết định rằng người dùng cũng vi phạm pháp luật khi phát trái phép. Nhưng người ta phải chờ xem liệu điều này có bị nhận thư cảnh báo hay không và tòa án sẽ quyết định như thế nào trong những trường hợp như vậy.

–  Trong thời gian chờ đợi, có rất nhiều trang web xem phim mà không gặp nguy cơ bị phạt. Bạn có thể tìm hiểu về các trang web streaming hợp pháp theo đường dẫn dưới đây https://trusted.de/video-on-demand.

Link bài gốc

Biên dịch: B.H – (Hotrosv.de)

Có bình loạn gì không? Comment ở đây