Học Địa lí xong làm nghề gì?

0
3793

Kì trước mình có viết về nội dung nghiên cứu của ngành Địa lí, trong kì này mình sẽ tiếp tục với câu hỏi mà nhiều bạn học sinh trước khi chọn ngành học đại học thường trăn trở, các bạn sinh viên đang học vẫn trăn trở và các bạn đã tốt nghiệp cũng chưa chắc có câu trả lời.

Mình sẽ không cố miêu tả chi tiết từng công việc một (tại vì không thể) mà sẽ đưa ra cái nhìn tổng quát, một số ví dụ tiêu biểu và kinh nghiệm cá nhân (mặc dù mình chưa đi làm nhưng có tìm hiểu và tiếp súc một số người trong ngành).

Thế…

Học Địa lý là học cái gì? 

Học Địa lý ra làm nghề gì nhể?

Câu hỏi “Học Địa ra làm nghề gì?” được rất nhiều người đặt ra bởi lẽ có rất ít ngành được miêu tả là dành cho người tốt nghiệp ngành này ra. Ngồi nghĩ một lúc chắc sẽ chỉ nghĩ đến 1. Giáo viên và 2. Vẽ bản đồ, 3. Đào mỏ lol

Nhưng thực tế thì, nhầm!

Như đã trình bày, Địa lý là một ngành phức hợp có liên quan đến rất nhiều ngành khác. Do đó mà các sinh viên sau khi tốt nghiệp ngành này (từ đây gọi là nhà địa lý nhớ) có hiểu biết và kĩ năng hết sức đa dạng, có thể phù hợp với nhiều ngành nghề khác nhau, tuỳ theo hướng chuyên sâu mà cá nhân theo đuổi. Sau đây là một số công việc nổi bật:

1. Chuyên gia GIS

Trong kỉ nguyên của công nghệ này thì không có ngành nào là không đẩy mạnh việc ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao hiệu quả và chất lượng công việc. Với sản phẩm là ngân hàng dữ liệu địa lý và hình ảnh biểu diễn trực quan, GIS có vai trò lớn trong phân tích không gian (spatial analysis). Phân tích không gian đem lại cái nhìn toàn cảnh nhưng cũng chi tiết cho người hoạch định chính sách, nhà kinh tế, các tổ chức bảo vệ môi trường hay cả người nghiên cứu lịch sử.

Các chuyên gia GIS có thể làm việc tại các công ty chuyên về Geo-Informatics, các công ty này thường xuyên có hợp đồng làm việc với các viện nghiên cứu, các tập đoàn kinh tế, các nhà khoa học… Bên cạnh đó, chuyên gia GIS cũng có thể làm việc trong nhiều viện nghiên cứu, các sở, các bộ…

Ví dụ về công việc của chuyên gia GIS trong ngành công nghiệp ô tô tại Đức

Ví dụ 1:

Cách đây 2 năm mình có nói chuyện với một người bạn của bố, bác này đang làm việc trong dự án nhà máy điện nguyên tử ở Ninh Thuận. Sau thảm hoạ động đất – sóng thần – nguyên tử tại Nhật Bản, có lẽ nhiều người đã đọc về tầm quan trọng của thăm dò địa chất khu vực đặt nhà máy điện hạt nhân. Liệu Ninh Thuận có đủ an toàn không, rủi ro có thể là gì, ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế ra sao, ảnh hưởng đến con người như thế nào…? Tất cả các câu hỏi đó có thế được mã hoá và biểu diễn trực quan bằng bản đồ. Sau khi Việt Nam đã có 2 vệ tinh là VINASAT – 1 và – 2, cơ hội cho ngành GIS ở Việt Nam được mở ra rất lớn, tuy nhiên nhân lực không đáp ứng được. Nếu bạn có khả năng và kiến thức, chắc chắn sẽ được săn đón.

 

Ví dụ 2:

“Giữa con người và không gian” (Zwischen Mensch und Raum) là cách mà công ty geomer GmbH tại Heidelberg – Đức miêu tả về lĩnh vực hoạt động của mình. Công ty này có hai trọng tâm là: giải pháp không gian thông minh cho các doanh nghiệp (geointelligenten Unternehmenslösungen) và Phòng ngừa rủi ro của thảm hoạ thiên nhiên (Risikovorsorge von Naturgefahren). Trong lĩnh vực thứ 2, công ty này đã sản xuất cho bang Sachsen một bộ Atlas về thiệt hại có thể gây ra do thmar hoạ tự nhiên. Từ đó các viện nghiên cứu, sở, bộ, các tập đoàn bảo hiểm có thể có dự đoán thích hợp và đưa ra các kế hoạch tương ứng.

 

 

2.  Hỗ trợ xúc tiến kinh tế (Wirtschaftsförderung)

Cái tên này nghe hết sức chung chung bởi lẽ công việc này cũng rất đa dạng. Với những hiểu biết về điều kiện tự nhiên và kinh tế –  xã hội, mối quan hệ giữa con người và không gian cũng các kĩ năng về thu thập và xử lí thông tin, phân tích thị trường,… các NĐL cần học thêm kiến thức về Kinh tế quốc dân, Quản trị kinh doanh, Luật và Chính trị trước khi làm việc trong mảng này. Các nhiệm vụ có thể bao gồm:

  • Marketing và phát triển thị trường thương mại
  • Điều phối các cơ sở thương mại cá nhân
  • Xây dựng mạng lưới
  • Tham gia vào xây dựng chính sách phát triển địa phương

Nói lí thuyết thì khó hình dung nên mình sẽ sáng tạo ra mấy vị dụ đọc cho dễ hiểu.

Thành phố Đà Nẵng vừa lần thứ 3 dẫn đầu cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). “Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh hay PCI (viết tắt của Provincial Competitiveness Index) là chỉ số đánh giá và xếp hạng chính quyền các tỉnh, thành của Việt Nam về chất lượng điều hành kinh tế và xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi cho việc phát triển doanh nghiệp dân doanh.” Các NĐL cũng có thể tham gia vào việc tăng điểm của tỉnh nhà bằng nhiều việc khác nhau.

Họ có thể phát hành một bộ brochure giới thiệu về tỉnh nhà, trong đó cung cấp thông tin (tất nhiên là những thông tin được chọn lọc cần show off) về môi trường kinh doanh cũng như hệ thống cơ sở hạ tầng, kế hoạch phát triển trong tương lai, đãi ngộ… Đó có thể là một quyển brochure hay một trang thông tin online, mục đích chính là quảng cáo và cung cấp thông tin đến nhà đầu tư.

Một ví dụ khác là khai thác thế mạnh của vùng để xây dựng các chương trình quảng bá. Hãy nhìn Lễ hội pháo hoa quốc tế hàng năm trên sông Hàn tại Đà Nẵng hay Carnival Hạ Long. Đó là một cách rất ấn tượng để quảng bá du lịch cũng như gây sự chú ý với các nhà đầu tư tiềm năng.

Các NĐL có thể tham gia vào quá trình tư vấn cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư muốn đặt cơ sở của mình tại địa phương. Với hiểu biết của mình về điều kiện địa phương, các NĐL có thể đưa ra lời khuyên cho doanh nghiệp về vị trí các cơ sở sản xuất, trụ sở, hệ thống bán lẻ… sao cho tận dụng được tối đa lợi thế về địa lý. Trong Địa lý kinh tế, vấn đề không gian và tối đa hoá hiệu quả sản xuất là một trong những trọng tâm nghiên cứu. Trong đó vị trí đặt một nhà máy (chẳng hạn) sẽ được nghiên cứu sao cho giá thành sản xuất là thấp nhất và thuận tiện cho nhà sản xuất về input lẫn output. Bên cạnh đó, các thành phố, các tỉnh luôn có quy hoạch riêng của mình với hướng phát triển riêng, NĐL sẽ là nhân tố kết nối giữa nhà quản lí và nhà đầu tư trong mảng không gian.

 

Vị trí cầu nối này còn thể hiện qua công việc Quản lí quan hệ khách hàng (Customer Relationship Management). Sau khi nhà đầu tư đã quyết định xây dựng cơ sở của mình tại địa phương, quan hệ giữa nhà đầu tư và chính quyền vẫn chưa kết thúc. Các NĐL sẽ là người cùng doanh nghiệp tìm ra các khó khăn (tất nhiên là về mảng không gian, cụ thể là cơ sở hạ tầng), phân tích các khó khăn này và sau đó làm việc cùng doanh nghiệp và chính quyền để tìm ra giải pháp phù hợp cho đôi bên. Ví dụ công ty A nằm ở vị trí X nơi có giao thông kém phát triển, sau khi nắm bắt được tình hình, NĐL làm việc với chính quyền và đề xuất xây dựng con đường B qua khu X để giải quyết vấn đề cho công ty A. Đó là một ví dụ được đơn giản hoá về vai trò của NĐL trong tường hợp này. (Phần này mình viết dựa trên những tìm hiểu từ tài liệu của người Đức nên trong hoàn cảnh của Việt Nam có thể công việc sẽ hơi khác)

 

3.  Hợp tác phát triển (Entwicklungszusammenarbeit)

Giống như tên gọi, đây là công việc tại các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ hoạt động với mục tiêu nâng cao chất lượng sống cho con người, đó có thể là cứu trợ nhân đạo (tại các vùng có thảm hoạ tự nhiên, chiến tranh, giúp đỡ người tị nạn,…) hay giáo dục hay nông nghiệp…

Trong lĩnh vực này, các NĐL có thể trở thành những ứng viên nổi bật bởi hiểu biết và lối suy nghĩ bao quát, phức hợp (liên kết nhiều “lớp” của cuộc sống với nhau: tự nhiên, kinh tế, chính trị…) và kĩ năng làm việc trong môi trường có tính đa dạng (diverse).

Ví dụ như Tổ chức A muốn phát triển dự án FairTrade tại tỉnh Đak Nông với sản phẩm là cà phê Phe (Fair hehe) và các dự án giáo dục về phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc ở đây, họ chắc chắn sẽ cần những người am hiểu về: điều kiện tự nhiên, cơ cấu dân số, phong tục tập quán, luật pháp, NGÔN NGỮ đồng thời có các kĩ năng làm việc cần thiết như: thu thập dữ liệu, xử lí dữ liệu, GIS, quản lí dự án… Nếu bạn là sinh viên mới tốt nghiệp ngành địa lý, viết luận án về chủ đề sản xuất cà phê ở Tây Nguyên, mình đoán bạn có khả năng khá cao được nhận vào làm cho tổ chức A.

Hiện nay có rất nhiều tổ chức như tổ chức A bên trên, có nhiều dự án đọc qua thấy hay đến mức dưng dưng nước mắt. Ví dụ như ở Hamburg (nơi mình sống :D) có một công ty sản xuất nước giải khát tên là LemonAID. Công ty này có 2 sản phẩm chính là nước chanh LEMONAID và trà CHARITEA được sản xuất bằng nguyên liệu từ các vùng nguyên liệu nổi tiếng tại Nam Mỹ, Ấn Độ… hoàn toàn vegan và SẠCH. Với mỗi sản phẩm bán ra sẽ có 10% được trích để chạy các dự án vì lợi ích của người dân tại vùng họ thu mua nguyên liệu.

 

4. Nhiều và rất nhiều cơ hội

Quản lí môi trường, quản lí đất đai, quy hoạch, phát triển đô thị, du lịch, phát triển bền vững, năng lượng tái tạo, biến đổi khí hậu, nông nghiệp, đói nghèo, bất bình đằng…

Có rất nhiều lĩnh vực mà một nhà địa lý có thể góp sức và cống hiến. Ngược lại, họ cũng phải tự xác định mục tiêu của mình để chuẩn bị những hành trang là kiến thức và kĩ năng phù hợp với mục tiêu đó. Theo quan sát của mình thì đôi khi ngành học không còn quyết định lựa chọn nghề nghiệp tương lai của bạn nữa, vì bạn hoàn toàn có thể làm những thứ tưởng chừng không liên quan. Mình có người bạn học ngành Địa chỉ vì đam mê với con người và tự nhiên và cậu này sẵn sàng làm nhiều việc để trang trải đam mê tìm hiểu của mình.

Theo điều tra của Quarterly Labor Force Survey (quý 1/2010) tại Anh, 85% sinh viên ngành Địa lý sau khi tốt nghiệp có công việc (full/part time) trên mức trung bình 82%, 67% làm các công việc chuyên nghiệp và quản lí (nhiều thứ 2 sau nhóm Hoá/Lý) và 74% có thể kiếm hơn 20.000 bảng/năm (nhiều hơn mức trung bình là 70%).

Mình không tìm được cái thống kê nào về sinh viên ngành này ở Việt Nam. Nhưng ở một quốc gia đang phát triển với một ngàn lẻ một vấn đề như quê mình thì chắc chắc có rất nhiều thách thức và cũng là cơ hội cho các nhà Địa lý.

Bài viết có tham khảo các nguồn:

http://kinhdoanh.vnexpress.net/tin-tuc/doanh-nghiep/da-nang-3-nam-lien-dan-dau-ve-nang-luc-canh-tranh-cap-tinh-3378728.html

Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh: https://vi.wikipedia.org/wiki/Chỉ_số_năng_lực_cạnh_tranh_cấp_tỉnh

Quarterly Labor Force Survey: http://www.rgs.org/NR/rdonlyres/1422E618-F932-4F20-9500-C9C605246076/0/Employabilitydemandforgeography.pdf

http://www.geog.uni-heidelberg.de/md/chemgeo/geog/studium/reader_taetigkeitsfelder.pdf

Tác giả bài viết: Nguyễn Duy Linh – Uni Hamburg 

Tìm hiểu về ngành Địa lý tại Đức

 

Có bình loạn gì không? Comment ở đây