Chọn trường ở Đức: Universität (Uni, TU) hay Fachhochschule (FH)?

0
3035

Chọn trường ở Đức: Universität (Uni, TU) hay Fachhochschule (FH)

Việc chọn ngành đã khó, việc chọn trường đối với những ai theo học ở Đức còn khó hơn. Hệ thống các trường Đại học ở Đức chia làm hai loại, FH (hay UAS: University of Applied Sciences, Đại học Khoa học Ứng dụng) và Universität (hay University, Đại học Tổng hợp). Câu hỏi muôn thuở là học FH hay Uni thì tốt hơn? Phần lớn mọi người, kể cả người Đức hay nghĩ rằng, học Uni thì cảm giác „oai“ hơn là học FH. Nguyên nhân vì sao?

Thứ nhất, điều kiện đầu vào của Uni khó khăn hơn, người Đức cần hoàn thành Abitur để được nhận vào Uni, trong khi FH chỉ yêu cầu Fachhochschulreife là đủ. Đối với bằng cấp nước ngoài cũng vậy, nhìn chung Uni đòi hỏi cao hơn là FH. Thứ hai, các Uni thường có quy mô lớn hơn, đông sinh viên hơn (dĩ nhiên là phải hot thì mới đông chứ!). Thứ ba, Uni tập trung nhiều vào hoạt động nghiên cứu hơn, đào tạo cả bậc Tiến sĩ và sau Tiến sĩ trong khi FH chỉ dừng lại ở bậc Thạc sĩ. Thứ tư, các nhà tuyển dụng có sự phân biệt ưu tiên những người có bằng Uni hơn là FH. Vậy thực hư thế nào, liệu những nhận định này còn đúng hay không?

  1. Điều kiện đầu vào của Uni khó khăn hơn?

Đúng. Tuy nhiên hiện nay, trong một số trường hợp, Uni cũng chấp nhận Fachhochschulreife. Mặt khác, FH duy trì nhóm sinh viên nhỏ nên số lượng sinh viên được nhận vào mỗi kì tuyển sinh thấp hơn nhiều so với Uni, khiến việc được mời học chưa chắc lúc nào cũng dễ dàng hơn Uni.

  1. Uni thường có quy mô lớn hơn FH?

Đúng. Ở Đức có 106 trường đại học hình thức Uni và số lượng trường theo hình thức FH thì gấp đôi con số trên. Quy mô trung bình của FH là 4,500 sinh viên, trong khi quy mô của Uni trung bình là 16,500 sinh viên. Uni là đại học tổng hợp, thường giảng dạy nhiều ngành đa dạng khác nhau. Ngành Luật, Y chỉ có ở Uni. Một số ngành khác như nhân chủng học hay khoa học tự nhiên truyền thống cũng chỉ có ở Uni (ở FH thì những ngành này được gắn với cái tên „thực hành/ứng dụng“).

  1. Uni tập trung vào nghiên cứu, FH thì chú trọng thực tiễn?

Đúng. Theo quan điểm truyền thống, Uni và FH gánh vác hai nhiệm vụ khác nhau. Uni đào tạo những nhà khoa học, các nhà nghiên cứu, bởi vậy mà thông thường chương trình học ở Uni nặng tính lý thuyết. Trong khi đó, FH tập trung đào tạo theo hướng thực tiễn. Hầu hết các trường FH yêu cầu bắt buộc một kì thực tập tại một công ty nào đó. Các giáo sư tại FH bận rộn với công việc giảng dạy hơn nên họ cũng không có nhiều thời gian dành cho nghiên cứu như ở Uni (theo thống kê cung cấp trên trang studycheck.de thì giáo sư tại FH phải giảng dạy 18 giờ học/tuần, trong khi giáo sư tại Uni giảng dạy 9 giờ học/tuần). Giáo sư tại FH trung bình chỉ có một trợ lý nghiên cứu, trong khi giáo sự tại Uni thường có tới sáu nhân viên. Các giáo sư ở FH bắt buộc phải có ít nhất ba năm kinh nghiệm ngoài môi trường học thuật. Thậm chí một số từng giữ vai trò lãnh đạo trong các công ty, tập đoàn lớn, trong khi giáo sư ở Uni chỉ miệt mài thực hiện hết nghiên cứu này đến công trình khoa học khác tại trường đại học. Nhắc đến điều này, mình lại nhớ tới một kỷ niệm nhỏ khi còn phụ trách công tác điều phối trên trường (Uni). Tại buổi chào đón nhóm sinh viên thạc sĩ mới đến nhập học, có bạn đặt câu hỏi cho giáo sư phụ trách chương trình về triển vọng kiếm được việc làm tại Đức sau khi tốt nghiệp. Giáo sư mỉm cười bảo: „Sao em lại hỏi tôi? Tôi là nhà khoa học, đâu biết gì về thế giới bên ngoài!“

Tuy vậy, khác biệt này đang dần bị xóa mờ bởi theo tờ Die Zeit thì các trường FH vẫn dạy nhiều lý thuyết và nhiều Uni cũng có những dự án thực hành như thường.

  1. Bằng tốt nghiệp của Uni „oách“ hơn và chỉ có ở Uni thì bạn mới học tiếp lên được tiến sĩ?

Sai. Trước đây, khi Đức vẫn còn hệ Diplom thì bằng tốt nghiệp Diplom của FH có đính thêm chữ FH phía sau để phân biệt với bằng của Uni. Từ sau khi giáo dục đại học Đức thực hiện cải cách Bologna (bắt đầu từ năm 1999) và chuyển đổi sang hệ cử nhân – thạc sĩ (nhằm thống nhất với các nước khác trong khối EU, tạo điều kiện thuận lợi cho việc sinh viên học tập tại nước ngoài) thì sự phân biệt rạch ròi này đã bị hủy bỏ và hai loại bằng trở nên có giá trị ngang nhau.

Hơn nữa, hiện giờ ai học tập tại FH vẫn có thể theo đuổi lên bậc tiến sĩ khi FH đó có mối quan hệ hợp tác với một Uni khác. Sự khác biệt càng trở nên thu hẹp lại khi FH có tên gọi tiếng Anh là University of Applied Sciences, tức là Đại học Ứng dụng. Thậm chí cách đây không lâu thì bang Hessen cũng đã duyệt cho một số ngành nghiên cứu chuyên sâu tại FH quyền được đào tạo lên tiến sĩ.

Vậy rốt cuộc thì học ở đâu tốt hơn?

Nếu bạn học ở FH thì bạn sẽ được tiếp xúc gần gũi hơn với các giáo sư, được chăm sóc chỉ bảo tận tình hơn. Tuy nhiên, nhược điểm của FH là ngân quỹ và thời gian dành cho công tác nghiên cứu khá eo hẹp. Nếu học ở Uni thì bạn sẽ phải gánh lượng lý thuyết rất nặng, phải tự tổ chức công việc học tập của mình, bù lại con đường học thuật rộng mở. Không ai có thể khẳng định loại hình đại học nào là tốt hơn cho tất cả mọi người mà chỉ có tự bạn mới biết được loại hình nào tốt hơn cho bản thân. Hãy tự đặt câu hỏi chẳng hạn như: liệu bạn có muốn theo đuổi tới bậc Tiến sĩ hoặc cao hơn hay không, hay là bạn muốn học những kiến thức gắn với thực tiễn để áp dụng trực tiếp vào công việc trong tương lai?

Kinh nghiệm bản thân:

Mình đã tốt nghiệp thạc sĩ Kinh tế tại một Uni và hiện giờ đang theo học tiếp chương trình thạc sĩ Data Science ở một FH nên cũng có chút kinh nghiệm cá nhân. Vì đã gắn bó với Uni năm năm (sau khi hoàn thành Thạc sĩ mình ở lại trường làm việc) nên khi theo học ở FH, mình không khỏi ngỡ ngàng trước sự chăm sóc, chỉ bảo tận tình của các giáo sư ở đây. Nếu như trước kia ở Uni, mình phải tự „bươn chải“, tự quản lý các đầu việc, lịch học để theo kịp trên lớp thì ở FH này, giáo sư của mình còn in ấn sẵn cả bài giảng, cung cấp tài liệu tham khảo, nhắc nhở việc làm bài tập. Hồi ở Uni, chẳng có môn nào bắt buộc có mặt điểm danh (trừ hình thức hội thảo), có những môn chỉ có bài thi cuối kì thì cứ tới lúc đó đến thi là được, thành ra mình cảm thấy cực kì tự do. Giờ đi học ở FH, phần thực hành rất được coi trọng và là điều kiện để được đăng ký thi cuối kì, thành ra mình phải đi học chăm chỉ hơn hẳn, nhưng được cái đến lúc ôn thi lại đỡ bị dồn việc hơn. Ở Uni, người hướng dẫn bài tập (thậm chí đôi khi cả ra đề, chấm bài) là các nghiên cứu sinh Tiến sĩ; còn ở FH thì giáo sư cũng giảng luôn cả phần bài tập và cùng lắm là có thêm Hiwi giúp chữa từng bài cá nhân. Nói chung mình có cảm giác giáo sư ở FH dành nhiều thời gian quan tâm gần gũi với sinh viên hơn. Nếu như ở Uni cũ của mình, có lịch thi các đợt cụ thể từ đầu năm (vì chắc chắn sẽ có người thi lại) thì ở FH này, các giáo sư bảo, các em cứ thi đi xem có ai trượt không thì sẽ có lịch thi lại sau. 😉

Tóm lại, mình đã rất hài lòng tại Uni cũ của mình và tiếp tục cực kì hài lòng ở FH mới này. Cảm nhận riêng của mình là phần lớn sinh viên Việt Nam, nhất là những bạn mới rời phổ thông thì có thể hợp với FH hơn, bởi sự gần gũi về mặt phong cách. Hơn nữa, mười bạn viết cho mình thì chín bạn có nguyện vọng tìm được việc ở Đức sau khi ra trường thay vì theo đuổi nghiệp nghiên cứu. Nếu như vậy thì mình nghĩ FH sẽ là lựa chọn tốt hơn nhé (tất nhiên còn tùy FH nào).

Mai Tran

Blog Mai knows

https://www.facebook.com/maiknowsnow/

Bạn có thể đọc thêm thông tin tại đây (tiếng Đức):

https://www.studycheck.de/blog/uni-vs-fh

http://www.zeit.de/campus/studienfuehrer-2017/hochschulen-universitaet-fachhochschule-unterschiede

 

Có bình loạn gì không? Comment ở đây